افغانستان امروز

وقتی که به محفل رسیده بودم هنرمند کارش را شروع کرده بود. او با آهنگ الله هو آغاز کرده بود. این آهنگ مذهبی را با جاز و سایر آلات پیشرفته موسیقی اجرا کرد. سپس یک آهنگ عاشقانه و تراژدی را شروع کرد. نمیدانم گناهم چیست.... ز پیشم رفت و ترکم کرد. او این آهنگ را با ساز و گداز می خواند. من هم هماهنگ با او به گذشته ها رفتم و به یاد اولین عاشقی دروه ی جوانی افتادم. زمانی که او هم رفت و ترکم کرد. صدای آواز هنرمند به گوشم می رسید. نمیدانم گناهم چیست --- وفا کردم جفا دیدم... آهنگ محزون او هر شنونده ای را به یاد عشق های ناکامش می انداخت. بالخره این آهنگ هم تمام شد. آهنگ بعدی سروده ی رازق فانی شاعر مرحوم افغان بود. همه جا دکان رنگ است .... همه رنگ می فروشند  ---- دل من به شیشه سوزد ----- همه سنگ می فروشند.  با این آهنگ هم به یاد دغل بازی بعضی از انسانهای این دنیای دون افتادم. دیدم هم شاعر راست می گوید و هم آواز خوان. همه به دغل بازی و مکاری مشغولند. دلم از این دنیای حیله گر سیاه شد. آواز خوان ادامه می داد. ... که غزال چوچه اش را به پلنگ می فروشد.  باز هم به یاد بی مهری یک تعداد آدم ها افتادم که چگونه عزیزان خود را به سیم و زر می فروشند. خلاصه آواز هایی که این هنرمند می خواند مرا با خود می برد و بیشتر محزونم می کرد. هر یک از آهنگ های او به یک نحو دلم را  از زندگی سیاه می کرد. بی وفایی، جفا، گناه، حیله گری و غیره هر کدام به تنهایی کافی بود که حال آدم را منقلب کند.

خوب حالا از روی این آواز ها که من برایتان گفتم حدس بزنید که این محفل چگونه محفلی بود؟ محفل چی بود؟

راستی یک آهنگ او را یادم رفت که برایتان بگویم. اگر آن را بگویم حتما حدس درستی خواهید زد. او این آهنگ را هم خواند: آهسته برو ... سرو روان آهسته برو....

در همان اوایل که وبلاگ را راه اندازی کرده بودم یک نظر سنجی گذاشتم تحت عنوان "خدمتگذار ترین زمامدار افغانستان از زمان کسب استقلال آن چه کسی بوده است؟"

نتایجی که بدست آمد تقریبا دور از انتظار من بود.

در این نظر سنجی ۳۹۰ نفر شرکت کرده اند. زمامداران به ترتیب آرای شان چنین هستند:

۱- امان الله خان ۱۰۶ رای

۲- داکتر نجیب الله ۹۶ رای

۳-سردار داوود ۵۹ رای

۴- کرزی ۵۹ رای

۵- ملا عمر ۳۶ رای

۶- ربانی ۱۶ رای

۷- ظاهر شاه ۱۲ رای

۸- نادر خان ۶ رای

چیزی که باعث تعجب من شده یکی این است که ملا عمر از ربانی و ظاهر شاه و نادرخان بیشتر رای آورده است.

۳۶ نفر یعنی حدود ده فیصد از شرکت کنندگان به ملا عمر به عنوان خدمتگذار ترین زمامدار افغانستان رای داده اند!!

نمیدانم کدام خدمت ملا عمر به چشم اینها آمده است؟ تخریب بتهای بامیان؟ تجاوز به حریم ملل متحد و اعدام صحرایی داکتر نجیب الله؟ قتل هزاران انسان غیر نظامی فقط به خاطر تعلق داشتن به نژاد غیر پشتون؟

و دیگر مساوی بودن آرای کرزی و سردار داوود هم برایم جالب بود.

وقتی با یک نفر کشتی می گیری که از خودت کوچکتر است. از دور مشخص است که زورش کمتر است. وقتی او را به زمین می خوابانی اصلا احساس غرور نمی کنی. وقتی دیگران تبریک می گویند اصلا برایت شیرین نیست.

وقتی در امتحان تقلب می کنی. اگر در زمان اعلان نتایج دیدی که نمره ات بالاترین نمره است. تبریک گویی دیگران اصلا برایت لذت بخش نیست.

وقتی در انتخابات ریاست جمهوری شرکت می کنی. آرایی را که بدست آورده ای کمتر از ۵۰ درصد است اما چون رقیبی برای دور دوم نداری کمیسیون تو را برنده اعلام می کند. همه سران دنیا برایت تبریک می گویند. اما این تبریکی باعث غرور و افتخارت نمی شود. حسرت بدل می مانی که کاشکی رقیب من در دور دوم حاضر می شد. هر چند مشخص است که اگر دور دوم هم برگزار می شد باز هم تو برنده می شدی. اما فرقش این است که آن وقت پیروز از میدان می برآمدی و مشروعیت می یافتی و تبریکی دیگران هم برایت شیرین بود.

چرا مسلمانان کاری می کنند که همه دنیا از اسلام بیزار شوند؟

ایران که ادعای اسلام ناب محمدی را دارد یگانه کشوری است که نوجوانان زیر 18 سال را به اعدام محکوم می کند. پس از صدور حکم صبر می کنند که 18 سال محکوم تمام شود بعد اعدام می کنند. چرا نوجوانی را که به اعدام محکوم می کنند فورا اعدام نکرده و تا 18 سالگی اش صبر می کنند؟ بخاطر اینکه در دو سه سالی که در زندان است هزار بار بمیرد و زنده شود؟ هزار بار سایه مرگ را بر سرش احساس کند و هر شب خواب طناب را بر گلوی خود ببیند؟ اگر برای آنها فرقی بین 18 سال یا جوانتر نیست چرا پیش از 18 سالگی اعدام نمی کنند؟ حکم را قبل از سن قانونی صادر می کنند و بعد از 18 سالگی اجرا می کنند.

یک نوجوان زیر 18 سال نمی تواند رسماً ازدواج کند، نمی تواند حساب بانکی جاری داشته باشد، نمی تواند در انتخابات شرکت کند، نمی تواند قرارداد مالکیت امضا کند، نمی تواند استخدام شود و کار کند اما می تواند اعدام شود!!!

همه اینکار ها را به این خاطر  اجازه ی انجامشان را ندارد که شخص زیر 18 سال کودک حساب شده و وی را صاحب بلوغ عقلی کافی نمی دانند. پسر با تکمیل 15 سال قمری بالغ می شود اما بالغ جنسی. هنوز برای بلوغ عقلی به چند سال وقت دیگر هم نیاز دارد. و وقتی که قبول داریم بلوغ جنسی و عقلی همزمان نیست و بلوغ عقلی بعد از بلوغ جنسی اتفاق می افتد چرا نوجوان را محکوم به مجازاتی کنیم که هیچ راه بازگشتی ندارد؟

رژیم غاصب اسراییل که منفور ترین حکومت دنیا در نظر ایران و سایر کشور های مسلمان است تروریستی  را که اسحاق رابین را ترور کرد محکوم به حبس ابد کرد و اعدام نکرد. اسحاق رابین از محبوب ترین شخصیت های تاریخ اسراییل بود. مرگ او هزاران و بلکه صد ها هزار نفر را عزادار کرد اما با آنهم مرد تروریست بعد از چندین جلسه محاکمه در حالی که از ترور او اظهار پشیمانی هم نمی کرد فقط به حبس محکوم شد.

این عدالت یهودی است. اما در کشور مسلمان کودکی را که در 15 سالگی مرتکب جرم شده اعدام می کنند!!

آه خدایا ، خدایا تو خودت برای عزت اسلام کاری بکن. اسلام را از دست قصابان  خلاص کن.

یک حرف خیلی احمقانه را بارهاست از زبان افراد مشهوری مثل شکریه بارکزی، فوزیه کوفی و بعضی از نماینده گان و صاحب نظران می شنوم. نمی دانم چرا اینها کمی دقت نمی کنند؟

بارها شنیدم که این افراد وقتی در مورد دور دوم انتخابات سخن می گویند روی این نکته تاکید می کنند که در دور دوم دیگر مسئله 50 فیصد +1 نیست!! بلکه هرکس که بیشترین آراء را بدست آورد رییس جمهور می شود!!!

وقتی که تعداد نامزد ها فقط و فقط دو نفر باشد بیشترین آراء مگر غیر از 50+1 می تواند باشد؟  خوب در دور دوم، انتخابات بین دو نفر برگزار می شود و بسیار بدیهی است که یکی از آنها بیشترین آرا را بدست می آورد. و وقتی که بیشترین آراء را بدست می آورد یعنی اینکه باز همان نصاب 50+1 را در حقیقت پوره کرده است. آیا ممکن است که یکی از این دو نفر نصاب 50 فیصد به علاوه 1 را پوره نکرده باشد و در عین حال بیشترین رای را بیاورد؟ اگر تعداد رای دهندگان بیشتر از دو نفر باشد چنین چیزی ممکن است چون شاید یک نفر 45 درصد  رای بیاورد نفر دوم 40 درصد و نفر سوم 15 درصد.

در این صورت نفر اول با وجودی که 50 فیصد +1 رای را نیاورده ولی بیشترین آراء را دارد. اما وقتی که رای گیری فقط بین دو نفر باشد اکثریت آراء معنای دیگری غیر از 50 فیصد +1 را نمی تواند داشته باشد.

بعضی از صاحب نظران ما با اکت و ناز و ادا یگان حرفهای خیلی پیش پا افتاده را مطرح می کنند گویی که کشفیات کرده باشند. و چه بسا  همان مسایل پیش پا افتاده را که  با اکت و ناز بیان می کنند اشتباه هم می کنند!!

امان از این روشنفکران

خبر بزرگداشت چه گوارا در کابل مرا به تعجب واداشت. بزرگداشت از یک جنگجوی سوسیالیست آرژانتینی در افغانستانی که هنوز خودش زیر چکمه های ارتش های گوناگون دنیاست.

بیت معروفی است که میگوید " تو کار زمین را نکو ساختی – که اکنون به آسمانها پرداختی". اولا ما را چه به این حرفها؟ بهتر است به بد بختی خودمان برسیم. بهتر است چاره ای بیاندیشیم که چگونه می توان این مردم مفلوک و مغضوب را از این لجنزار کثیف نجات بدهیم؟ چگونه می توانیم صد ها هزار کودک بد بخت را که هنوز از اسهال و استفراغ و سوء تغذی در این کشور می میرند زنده نگهداریم؟ چطور می توانیم دست گدایی خود را که به سوی ده ها مملکت جهان دراز است کوتاه کنیم؟

ما را چه که ادای روشنفکر های  دم راست و راحت شرق و غرب را در بیاوریم؟ ما ملت افغانستان با تمام دانشمندان و فرهنگیان و نخبه های خود در نظر دنیا مانند کودکان نادانی می آییم که اگر آنها نباشند نه میتوانیم غذای خود را پیدا کنیم و نه می توانیم از جنگ و جدل با همدیگر اجتناب کنیم. روزنامه ی صدای آزادی را ببنید. با صد ها هزار دلاری که صرف آن می شود می بینید که سطح و سویه مقالات و نوشته های آن برابر به درک و فهم کودکان دوره ابتدایی مکتب است. میلیونها دلار زبان بسته در این کشور فقط  خرج این می شود که به مردان و زنان و کودکان آگاهی بدهند. آگاهی در مورد حقوق شان. چیزی که در دیگر کشور ها کودکان دبستانی شان هم میدانند.

گذشته از اینها اگر می خواهید از چه گوارا تجلیل کنید بهتر است از فیدل کاسترو تجلیل کنید که زنده است و قدر تجلیل شما را هم میداند. چه گوارا شخصیتی بزرگتر از کاسترو نبود. او خود از همدستان و زیر دستان او بود که در جنبش مسلحانه زیر دست و تحت فرمان کاسترو بود. حالا رهبرش را رها کرده و او را تجلیل می کنید.

در این بزرگداشت کذایی سگرت هایی توزیع شده که  عکس های چه گوارا وی را در حال کشیدن آن نشان میدهد. حالا به خاطر چه گوارا سگرت کشیدن که یک عمل نادرست و زشت است نیز تبلیغ می شود.

فکر می کنم انگیزه تجلیل کنندگان این باشد که معلومات عمومی خود را به رخ ملت بکشند که ای ملت! کسی را که شما اصلا نمی شناسید و نام او را نشنیده اید ما آنقدر می شناسیم که حتی بزرگداشتش را برگزار می کنیم.

ملتی که خودش غرق در فساد و جهل باشد روشنفکرانی بهتر از این هم نخواهد داشت.

 

 

من نمی توانم درک کنم که امریکا چه نفعی می تواند از نا امنی افغانستان ببرد؟

نا امنی افغانستان از نظر سیاسی لطمه ی بزرگی به حیثت امریکاست. وقتی امریکا نتوانسته است با مصرف صد ها میلیار دالر و تقدیم جان صدها سرباز امریکایی و صرف هشت سال وقت امنیت را در افغانستان حاکم کند و هنوز دولت افغانستان به کودکی می ماند که اگر دستش را رها کنند می افتد و توان راه رفتن ندارد، آیا برای امریکا یک شکست نیست؟

مدتها بود که از مردم می شنیدم که در ناامنی افغانستان و تجهیز و تمویل طالبان دست خود خارجی ها دخیل است. آنها می گفتند که شبها شورشیان توسط  هلیکوپتر جا بجا می شوند. مردم می گفتند که بعضی ها به چشم دیده اند که خارجی ها بین طالبان پول ، سلاح ، غذا و غیره توزیع می کنند. بعضی ها دیده اند که کاروان طالبان و ناتو از کنار هم گذشته اند و با هم درگیر نشده اند.

من همیشه به این فکر بودم که وقتی این همه شایعه در مورد حمایت طالبان توسط ناتو وجود دارد پس چرا پای این بحث به مطبوعات باز نمی شود؟

بالخره بعد از مدتها این خبرها از رسانه ها هم تکرار شد آن هم چگونه ؟ از زبان خود رییس جمهور!!

آقای کرزی گفت که اطلاعات موثقی دارد که شورشیان مخالف دولت شبها توسط هیلکوپترهای خارجی جابجا می شوند!

شنیدن این خبر از زبان خود رییس جمهور برایم خیلی عجیب بود. این کاملا واضح است که یا اینکار کار خود امریکاییهاست و یا با اجازه و صلاحدید آنها انجام می شود. امکان ندارد کسی اینکار ها را بکند و امریکایی ها ناراضی یا بی خبر باشند.

اما تحیر من اینجاست که چرا امریکایی ها نمی خواهند افغانستان آرام شود؟ نا آرامی زمینه رشد تروریست ها را فراهم می کند که هدف اصلی جنگ امریکا را تشکیل می دهد. دولت امریکا همه روز تحت فشار ملت خویش است که ضد جنگ شعار میدهند و از طرفی هم تمام دولتها و ملتهای جهان چشم دوخته اند که امریکا آیا موفق می شود در کشورهایی که دولت های قبلی شان را سقوط داده است همانگونه که وعده داده بود صلح و آرامش و دموکراسی را حاکم سازد؟

اگر شما میدانید فایده بی ثبات کردن افغانستان برای امریکا چیست برای من هم بگویید.

گاهی خبرهایی می شنویم که هرچه می اندیشیم عقلانیتی پشت آن نمی بینیم.

گروهی از مردم و متنفذین در یک گردهم آیی پشتیبانی شان را از نتایج اولیه انتخابات اعلام نموده و از جامعه ی جهانی نیز خواستند که از دخالت در انتخابات افغانستان اجتناب کنند. این گرد هم آیی همچنین خواستار آن بودند که انتخابات به دور دوم کشیده نشود.

وقتی این خبر را شنیدم هر چه خود را به خوشباوری زدم نتوانستم خود را  قناعت بدهم که این همایش احمقانه نیست.

اول اینکه پشتیبانی از نتایج انتخابات یعنی چی؟ مگر این نتایج پشتیبانی می خواهد؟ وقتی که هنوز نتایج نهایی نشده و احتمال تقلب در آن بررسی نشده است اعلام پشتیبانی یعنی چی؟ به نظر من این گروه از این اعلام پشتیبانی فقط دو مقصد  می توانند داشته باشند، یا میگویند  ما این نتایج را قبول داریم ولو اینکه در آن تقلب صورت گرفته باشد! و یا اینکه ما اطمینان داریم که تقلبی صورت نگرفته و این نتیجه درست و قابل قبول است و همه باید آن را بپذیرند!

در صورت اول که معلوم است طرفداری از تقلب کار نادرستی است و در صورت دوم این جماعت از کجا اطمینان دارند که تقلبی صورت نگرفته است؟ کدام یک از افراد این گروه در تمام سایت های انتخاباتی حاضر و ناظر بودند که حالا نمی خواهند کمیسیون بررسی شکایات احتمال تقلب را بررسی کند؟ این گروه این صلاحیت را از کجا بدست آورده اند که مهر صحت به نتیجه انتخابات بگذارند؟ چشم پوشی و بی اعتنایی کردن به صدها مورد شکایت نامزدان که بعضی از آنها مستدل و با ثبوت هم می باشند چه معنایی دارد؟ از روی کدام میکانیزم و کدام روش آنها به این نتیجه رسیده اند که نتیجه انتخابات درست است؟

درخواست آنها از جامعه جهانی برای دخالت نکردن در انتخابات هم بسیار مسخره و بی معنی است. حتی در کشورهای با ثبات و پیشرفته هم گاهی ناظرین بین المللی بر روند انتخابات نظارت می کنند و این باعث مشروعیت بیشتر انتخابات می گردد. حتی بعضی از کشورها از جامعه بین الملل می خواهند که برای نظارت در انتخابات آنها ناظر بفرستند. این کار دخالت محسوب نمی شود بلکه به شفافیت بیشتر انتخابات می افزاید. شاید شنیده باشید که وقتی دو تیم بسیار قوی و مطرح فوتبال در یک کشور مسابقه میدهند ، برای بیطرفی در قضاوت داور مسابقه را از یک کشور خارجی می آورند. مداخله خارجی ها در انتخابات زمانی مردود است که از چهار چوب قانونی بیرون بوده و جانبدارانه باشد. برای من جالب است که این آقایان که مخالف دخالت خارجی ها هستند چهار سال پیش کجا بودند که اصلا کمسیون مستقل انتخابات وجود نداشت و صد فیصد پروسه انتخابات توسط خارجی ها اداره می شد؟

از نظر اخلاقی هم پرخاشگری به جامعه جهانی و درخواست از آنان بر عدم دخالت در انتخابات نادرست است چرا که آنان  بیشتر از دو صد میلیون دالر را برای انتخابات افغانستان اهدا نموده اند و ما گدایان پر رو و گستاخ هم پول آنها را می گیریم و هم از آنها می خواهیم در انتخابات ما دخالت نکنند.

در این گرد هم آیی همچنین خواسته شده است که انتخابات به دور دوم کشیده نشود!

اگر یک نامزد بیشتر از 50 در صد آراء را بدست آورد که نیازی به درخواست این گروه نبوده و انتخابات خاتمه یافته و کاندید پیشتاز برنده اعلام می شود اما اگر نتواند این آراء را بدست آورد باز پافشاری این گروه چه فایده ای می تواند داشته باشد؟

یا این گرد هم آیی ها یک بازی سیاسی و سوء استفاده از توده های مردم است که در این صورت هم یک بازی بسیار کودکانه است و یا اینکه یک عده آدم چاپلوس بی مغز با نادانی و ناشیگری از کاندید مورد علاقه خود حمایت می کنند.

به راستی که درست میگویند دشمن دانا بهتر از دوست نادان است.

 

در ذهن ما هر کسی دروغگو، خاین و فاسد است مگر آنکه خلافش ثابت شود. البته خلاف آن هم به سادگی ثابت نمی شود. اگر شخصی ادعای صداقت کند از او پذیرفته نمی شود. مثلاً اگر برای ثبوت صداقت خود بر خلاف زور مندان هم سخن بگوید در این صورت در موردش چنین حدس زده می شود که یا  او از طرف زورمندان جناح مخالف حمایت می شود یا اینکه خود این زورمندان که وی بر خلافشان سخن می گوید برای بازی های سیاسی به او چنین اجازه ای داده اند.

اینجا اصل بر وطن فروشی و دروغگویی و معامله گری است. شما هر ترفندی که به کار ببرید نمی توانید اعتماد ملت را جلب کنید که آدم صادق و وطن دوست و  پاک نفسی هستید.

در میان کاندیدهای ریاست جمهوری سال 1388 شخصی به نام رمضان بشر دوست حضور داشت. او از زمانی که از خارج آمده و در عرصه سیاست افغانستان داخل شده تا کنون هیچ کاری نکرده که شک  بر انگیز باشد. به خاطر اصول اخلاقی که به آن پایبند بود از وزارت استعفا کرد. معاشی را که از پارلمان اخذ می کند اکثرا برای فقرا توزیع می کند. برای خودش خانه نساخته است. زن نگرفته است. موتر نخریده است. با هیچ سفارت یا کشور خارجی رابطه ندارد. بر ضد معامله گران و جنگ سالاران سخن می گوید. بر ضد فساد  و تجمل پرستی حرف می زند.  وقتی مقام سوم او در میان ده ها کاندید ریاست جمهوری محرز شد، ریچارد هالبروک نماینده ریاست جمهوری امریکا در افغانستان و پاکستان خواست که او را در سفارت امریکا ببیند. بشر دوست گفت که اگر هالبروک می خواهد مرا ببیند باید به همین خیمه که من زندگی می کنم بیاید. من او را کار ندارم و اگر او مرا کار دارد پیش من بیاید نه اینکه من به سفارت امریکا بروم.

او یک شخص فرا ملیتی است. او هیچ وقت حمایت سران و زورمندان قوم و قبیله ی خود را با خود نداشته اشت. 

او در مناظرات تلویزیونی نظر به کاندید های دیگر در بسیاری موارد منطقی تر و علمی تر سخن می گفت. شجاعت او هم بی نظیر است. وقتی که کاندید مطرح ریاست جمهوری بود بدون محافظ و افراد مسلح در تمام نقاط افغانستان سفر می کرد. او هزینه انتخاباتی خود را از هیچ مرجع غیر شفاف و یا از کشورهای خارجی دریافت نمی کرد. او پوسترها و کلیپ انتخاباتی اش را به مردم می فروخت.  خودم تعداد از پوستر های او را دیدم که در گوشه اش نوشته شده بود " چاپ شده توسط دکانداران مارکیت متحد".

با تمام این حرفها وقتی با بعضی از دوستانم در مورد بشر دوست صحبت می کنم می گویند ما به بشر دوست شک داریم. چطور ممکن است در این وطن شخصی به میدان بیاید که صادق باشد و فقط قصد خدمت به وطن داشته باشد و به فکر جیب خود نباشد؟ این یک امر محال است و در تاریخ این کشور تا حالا اتفاق نیافتاده است. حتما بشر دوست هم عامل و جاسوس کدام کشور خارجی است. حتما او نقش بازی می کند و به این ترتیب اعتماد سازی می کند تا به کار اصلی اش بتواند رسیدگی کند.

بشر دوست با این زندگی ساده و صادقانه و شفاف خود در طول این شش سال هنوز نتوانسته است صداقت و راستی خود را به ما ثابت نماید. و احتمالا تا آخر هم نخواهد توانست. آیا واقعاً اگر او عامل و مهره کدام کشور خارجی می بود در طول این سالهای طولانی که وی از طرف مردم و مجامع مختلف و رسانه های گوناگون به طور مستقیم یا غیر مستقیم تحت نظر و توجه است تا به حال بالاخره اسرارش فاش نمی شد؟ بالاخره کسی او را در رفت و آمد به سفارت های خارجی نمی دید؟ یا از رفت و آمد اجنبی ها و افراد مشکوک به خیمه ی او کسی خبر نمی شد؟

اما ما مرده پرستیم. من یقین دارم که اگر او کشته شود بعد از مرگش به یک قهرمان بزرگ تبدیل خواهد شد. حتماً از او به حیث مظهر صداقت و راستی و پاک نفسی و بیگانه ستیزی یاد خواهد شد. ولی امروز که زنده است مردم هنوز هم به دیده شک و تردید به او می نگرند.

این جریانات خانمانسوز و این معامله های کثیف که طی ده ها سال در این مملکت اتفاق افتاده است چنان بد بینی و بی اعتمادی را در عمق جان مردم رخنه داده است که کسی به هیچ ترتیب نمی تواند اعتماد مردم را به دست آورد و صداقت و راستی خودش را ثابت بسازد.

شاید مردم حق دارند. نمیدانم.

از قبل هم مشخص بود که دومین انتخابات ریاست جمهوری افغانستان هم بدون تخطی و تخلف و تقلب و اعتراض نخواهد بود. شماری از نامزدان از قبل نگرانی خود را ابراز داشته بودند. البته تعدادی از نامزد ها برای آماده سازی اذهان عمومی در صورت شکست شان پیشاپیش از بروز تقلب ها سخن می گفتند.

اما به نظر من تخطی های انتخاباتی در این دوره به دوسته تقسیم می شود. یکی تخلفات و تخطی های تصادفی که ناشی از اشتباهات تکنیکی و اداری می شود و دوم تخلفات سازمان یافته.

تخطی های تصادفی در نتیجه انتخابات تاثیر چندانی ندارد و جای نگرانی نیست. از جمله این تخلفات پاک شدن رنگ انگشت ها، رای دادن بچه های زیر ۱۸ سال و اخذ چندین کارت رای دهی توسط یک نفر را می توان نام برد.

اگر رنگ انگشت ها در بعضی مراکز قابل پاک شدن بوده باشد این خطایی است که طرفداران هر نامزدی می توانستند از آن بهره بگیرند و اوضاع به نفع یک کاندید خاص تغییر نمی کرد. همین طور افراد خرد سال هم از میان طرفداران نامزد های مختلف بودند و باز سرنوشت کلی انتخابات را تغییر نمی دهند.

تقلب واقعی و قابل نگرانی که سازمان یافته می باشد این است که مثلا در یک حوزه رای دهی که به علت نا امنی ناظرین حضور نداشتند صندوق ها به صورت تقلبی به نفع یک کاندید پر شوند. و این است که باعث تغییر نتیجه انتخابات می گردد.

البته به نظر من تقلب های سازمان یافته توسط کمسیون مستقل انتخابات قابل تعقیب و کشف هستند. اگر این کمسیون واقعا بی طرف باشد با روند شفافی که این انتخابات طراحی شده بود به سادگی می تواند تقلب های سازمان یافته را خنثی کند.

نکته ی دیگری که به نظر من می رسد این است که کمسیون مستقل انتخابات به عقیده من در طراحی  چگونگی برگزاری انتخابات در این دوره بسیار موفق بود و روندی را که طراحی کرده اند واقعا شفاف و بی عیب و نقص است. فقط خدا کند که به شکایات هم به خوبی رسیدگی کنند و شک و شبه هایی را که وجود دارد برطرف کنند. تا خدای نخواسته اعتراضات خیابانی را شاهد نباشیم.

چقدر زیباست صداقت و شفافیت. خدایا مزه ی آن را به این ملت رنج کشیده ی ما بچشان.